خوراک چپ
رنسانسی دیگر پیش روی جهان است…
دین با بشر چه کرده است؟
نوشته شده توسط سیاوش شهابی در چهارشنبه 25 جولای 2012

صحنه های دلخراش + قتل عام انسانهای بیگناه میانماری را به خاطر عقیده مذهبیشان در اخبار می بینی این سوال در ذهن نقش می بند که دین با بشر چه کرده است که اینگونه تشنه به خون یکدیگر می شوند و همدیگر را می درند؟ اما آیا می توان فقط این را دینداری مشتی انسان ربط داد؟ ابدا. این واقعه هولناک انگشت اتهام را به سوی جریانهای سیاسی خاصی می برد که از این فجایع سود می برند.

بی بی سی در گزارشی اورده که سازمان ملل متحد می گوید آنها از جمله آزاردیده ترین اقلیت ها هستند. اشاره به مسلمانان روهینجا در برمه یا میانمار. مردمی که خود را اهل برمه می دانند اما دولت و بوداییان اکثریت، آنها را مهمانانی ناخوانده می خوانند که باید به کشورشان، بنگلادش، برگردند. کشوری که بسیاری از آنها دهه ها پیش ترک کرده اند. مسلمانان در برمه همیشه روزهای پرتنشی داشته اند تا دو ماه پیش که درگیرهای خونین آغاز شد. سازمانهای حقوق بشر می گویند دولت برمه عده ای از مسلمانان را بازداشت کرده و اذیت و آزار آنها ادامه دارد. +

‫مصاف بشریت معاصر عليه دین، در وهله اول مصافى بر سر کنار زدن عملى جریانات مذهبى از مقابل سعادت انسان در‬ ‫همين دنيا است. از طریق یک مبارزه سياسى متشکل و بدست گرفتن قدرت توسط یک دولت سکولار ميتوان و باید دین را‬ ‫از نهادهای سياسى و اداری و آموزشى جامعه بيرون ریخت. تا پشت دروازه های« امر خصوصى« به عقب نشاند طوری‬ ‫که فقط مزاحم فرد معتقد باشد. اما این هنوز گام اول است. پایان کار نيست. مذهب ميتواند هنوز در خود آگاهى فرد اسير در‬ ‫مناسبات طبقاتى خود را بازتوليد کند. رهاشدن از این دیگر کار سياست نيست، کار دولت نيست، کار مقررات اجتماعى‬ ‫نيست، کار آگاهگری نيست، کار جدایى دین از دولت نيست. این حتى با کوتاه کردن دست دین از نهادهای مدنى جامعه هم‬ ‫هنوز به طور کامل ميسر نخواهد شد. دین در این سنگر، اگرچه با کمترین ظرفيت آلوده کردن حيات اجتماعى، به حيات خود‬ ‫ادامه خواهد داد تازمانيکه که مناسباتى که این تبيين دینى را توليد ميکند خود زیرورو شود.

‫رایج است که “دین محصول جهل بشر است و در نتيجه پيشرفت دانش بشری خود بخود کنار خواهد رفت”. این تبيين از دین‬ ‫امروز بهيچ وجه راهگشا نيست. این یک مشاهده بدیهى است که دین در دنيای معاصر به حيات فعال خود در جوار عظيم‬ ‫ترین پيشرفتهای علمى ادامه ميدهد. محافل مذهبى، اتفاقا امروز در ميان روشنفکران و دانشجویان دپارتمانهای علمى فعال‬ ‫است. خود مذهبيون از دانش بشری تا ميتوانند برای پيشبرد مقاصد سياسيشان استفاده ميکنند. »بتله هم »را از طریق اینترنت‬ ‫طواف ميکنند؛ قران را بار خورجين و سوار بر الاغ در کوره راهها نميچرخانند، در شاهراه اینترنت ميگذارند. ناشناخته‬ ‫های طبيعت و جهان، امروز به هيچ وجه حضور دین در زندگى مردم را توضيح نميدهند.

ما در آغاز تاریخ قرار نداریم که‬ در آن، نيروهای ناشناخته طبيعى بودند که بازتاب خيالى خود را در سر انسان منعکس ميکردند. امروز که پيشرفتهای خيره‬ ‫کننده دانش بشری، دنيای ناشناخته های طبيعت را درنوردیده، بيش از پيش این حکم مارکس صحت دارد که این نيروهای‬ ‫اجتماعى هستند که به صورت نيروی فعال بيگانه در مقابل انسان قرار ميگيرند. نيروهای راز آلود طبيعى، امروز جای خود‬ ‫را به نيروهای راز آلود اجتماعى داده اند. نيروهای بيگانه در مقابل انسان، بيش از پيش خصوصيات اجتماعى به خود گرفته اند.

‫خرافه دین اگر چه خود محصول تسلط مناسبات و نيروهایى بيگانه از آمال انسانى بر سرنوشت انسان است اما کارش کمک‬ ‫به بازتوليد و تداوم همين جهان بيگانه است. کارش توليد و تحکيم بى ارادگى و درماندگى انسان در قبال سرنوشت خود است.‬  ‫دین این نقش را به طرق مختلف ایفا ميکند: گاهى انسان تحت سلطه اش را خواب ميکند و گاهى نفرت انگيزترین هيجانها را‬ بر همين انسان مفلوک تحميل ميکند. زمانى تخدیر ميکند؛ زمانى “بيدار” ميکند. فرقى نميکند .در هر دو حالت، انسان دین‬ ‫زده عاجز از دخالت در سرنوشت خود برای رسيدن به یک جامعه سعادمند است. در اولى، پشت به حقایق دردناک زندگى‬ ‫ميکند؛ و در حالت دوم تحت تاثير تبليغات مذهبى و در راه آمال تزریق شده توسط همين مذهب، به هر جنایتى تن ميدهد.‬  ‫تجربه حکومتهای شوم مذهبى واقعيتى انکار ناپذیر از حالت دوم است. حکومتهای مذهبى در بيست سال اخير، نمونه های‬ ‫مسلمى از بکار گرفتن دین و نيروهای مذهبى توسط سرمایه داری معاصر بر عليه سعادت انسانى است.

بعد از انتشار: عباس گویا مطلبی دارد که حقایقی را در مورد پوشش خبری وقایع برمه فاش می کند.