خوراک چپ
رنسانسی دیگر پیش روی جهان است…
مصاحبه: جنبش خلاصی فرهنگی
نوشته شده توسط سیاوش شهابی در دوشنبه 2 آوریل 2012

چند هفته پیش مصاحبه ای داشتم با نشریه جوانان کمونیست ۵۴۵ در مورد جنبش خلاصی فرهنگی جوانان ایران که در زیر می خوانید:

جوانان کمونیست: جنبش “خلاصی فرهنگی” نسل جوان ایران را چگونه تعریف میکنید و این جنبش چه مختصات و ویژگیهایی دارد؟

سیاوش شهابی: هر ناظری که به جامعه ایران نگاه کند، در نظر اول اختناق فرهنگی شدیدی را خواهد دید که حکومت اسلامی بر جامعه اعمال کرده است. حجاب و نوع پوشش و تعیین چگونگی روابط مردم با هم اولین نشانه‌هایی‌است که به چشم می آید و این‌طبعا قبل از هر کسی دامن گیر جوانان است. تعیین حجاب و نوع پوشش، دخالت در روابط شخصی افراد، اعمال محدودیت در همه عرصه‌های زندگی اجتماعی و فرهنگی و ممنوع کردن مظاهر مدرنیسم و امروزی بودن در وحله اول یعنی شاخ به شاخ شدن با نسل جوانان.

اما جوانان علیرغم اعمال۳۰ ساله این محدودیت‌ها و سرمایه‌گذاری عظیمی که جمهوری اسلامی کرده است دارای فرهنگی مدرن و امروزی هستندو دلیل این امر هم خیلی ساده است. جوانان هيجده، نوزده و بيست ساله دارند ميبینند که در دنيا چه اتفاقى مى افتد. دنيايى که در آن واحد از گوشه و کنارش دارند با هم تماس ميگيرند و اخبار و گزارشهای مختلف در عرض چند دقیقه از این سر دنیا به آن سرش مخابره می شود. این دنياى شبکه اينترنت است. دنیای فیس بوک و تویتر. دنياى انفجار عظيم اطلاعاتى و ارتباطاتى است که در سالهاى اخير اتفاق افتاده است. در يک چنين دنيايى تحمیلیک فرهنگ کپک زده و عقب مانده اسلامی به بخش اعظم جمعیت یک کشور هفتاد و پنج ميلیونی یعنی جوانان که در پی فرهنگی غربی و مدرن و انسانی هستند، غير ممکن است. این در حالیست که از نظر فکرى و فرهنگى نیز این جوانان در جامعه ای زندگی می کنند که در بخش اعظم تاريخ خودش، جامعه ای بوده که آزادی بیان و عقیده و مدرنیته خواست پایه ای مردم بوده است.غیر ممکن است کسی جمهورى اسلامى را بياورد و تحويل نسلى بدهد که چشم باز ميکند به قرن ٢١ و می گويد من بهترین های دنیا را ميخواهم.

این دو طرف اما در یک دعوا و نزاع همیشگی هستند. جوانان با راهکارهایی ظاهرا ساده مانند مد و موسیقی و اینترنت به جنگ این هیولا رفته اند و در مقابل نیز، جمهوری اسلامی مدتهاست خیابانها را پر از سگهای ولگردی کرده که با نام گشت ارشاد مشغول شکار دختران و پسرانی هستند که با نوع مدل لباس و موی سر و رفتارهای به ثول حاکمان خارج از عرف، مظاهر اسلامی را به استحضا گرفته اند. مدتهاست در دانشگاهها طرحهای مختلف تفکیک جنسیتی را برای جدا کردن دختران و پسران اعمال می کند و اخیرا هم تعدادی از دختران دانشجوی یک دانشگاه به جرم وضعیت پوشاکشان از تحصیل محروم شده اند.

در همین تابستان گذشته شاهد رویدادهایی بی نظیر بودیم. اجتماعاتی نظیر خزپوشها وآب بازی پسران و دختران جوان در پارکها که مخصوصا این یکی بدجوری پایه های حکومت را به لرزه در آورد (تا جایی که مراجع تقلید و مجلس اسلامی نیز صدایشان در آمد) تنها نمونه‌ای از نمایش تلاش جوانان برای خلاصی فرهنگی و پس زدنوضعیت موجود و تلاش برای رسیدن به شرایط مد نظرشان است. اینها را باید به جدال مداوم و هر روزه جوانان بر سر فرهنگ اسلامی حاکم بر جامعه نیز اضافه کرد. هر آنچه که مظاهر اسلامی است را این جوانان به مسخره می گیرند و به اشکال گونانون آن را پس می زنند. برای همین است که رژیم، قبل از پرداختن به مقوله هایی چون رفع مشکلات اقتصادی و جنگ، برایش مهم است که وضعیت سرکوب فرهنگی جوانان به کجا می رود. بگیر و ببندها در جامعه و دانشگاه افزایش می یابد، اینترنت را بیشتر از قبل محدود می کنند و تلاش دارند به هر شکلی نسل جوان را محدود به یک فرهنگ عقب مانده اسلامی بکنند. ولی کافی است یکذره فضای نظامی و امنیتی را از سر جامعه باز کنند تا این جوانان همه مظاهر این مناسبات عقب مانده و ارتجاعی را از جامعه جارو کنند.